ABŞ-İran sazişi Hizbullah-ın maliyyələşdirilməsini asanlaşdıracaq  

13:13 19.06.2026 Müəllif:Vüsal Tağıbəyli
Yazını böyüt
Yazını kiçilt

İran prezidenti Məsud Pazeşkian və ABŞ prezidenti Donald Tramp müqaviləni rəqəmsal şəkildə imzaladılar. Anonimlik şərti ilə “Reuters”ə danışan rəsmilər iddia edirlər ki, ABŞ tərəfindən dondurulmuş İran aktivlərinin açıqlanmasından sonra Tehran Hizbullah-a vəsait axınını sürətləndirəcək.

Hafta.az yazır ki, livanlı yüksək vəzifəli mənbə iddia edir ki, İran Hizbullah-a ən qısa zamanda vəsait ayırmağa söz verib.

Rəsmilər 1982-ci ildə SEPAH tərəfindən qurulan təşkilata köçürüləcək pulun dəqiq məbləğini açıqlamayıblar.

Bu arada, ABŞ rəsmisi Vaşinqtonun Tehrana "vəsaitlər hər hansı terror təşkilatına köçürülərsə, dondurulmuş aktivlərin açıqlanmayacağını" bildirib.

ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, İran 2025-ci ilin ilk 10 ayında şiə təşkilatına təxminən 1 milyard dollar maliyyə vəsaiti köçürüb.

28 fevralda ABŞ və İsrailin İrana hücumlarından sonra Hizbullah 2 martda İsrailə raket hücumu ilə münaqişəyə qoşulub.

Vaşinqtonda yerləşən Carnegie Middle East Center beyin mərkəzinin nümayəndəsi Mohanad Hage Ali, bu cür maliyyələşdirmənin 2024-cü ildə İsrail hücumlarından ciddi şəkildə təsirlənən təşkilat üçün "oyun dəyişdiricisi" olacağını bildirir. O, maliyyə dəstəyinin Hizbullah-ın Livandakı zəifləmiş siyasi əlaqələrini gücləndirməsinə kömək edə biləcəyini söyləyir.

Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə edilən müqavilənin birinci maddəsinə görə, ABŞ və İran "Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatları dərhal və daimi olaraq dayandırmaq" barədə razılığa gəliblər.

Tehran administrasiyası ABŞ ilə müqaviləni İsrailin Livandakı hücumlarına son qoyması ilə şərtləndirmişdi. Lakin İsrail hökuməti müqavilənin tərəfi olmadığını və hərbi əməliyyatlarını davam etdirəcəklərini bildirmişdi.

Ekspertlərin fikrincə, İrandan maliyyələşdirmənin sürətləndirilməsi Hizbullah-ın tərksilah prosesini arxa plana ata bilər, çünki şiə təşkilatı İsrail işğalını əsaslandıraraq silahlarını yerə qoymaqdan imtina edə bilər.

Hizbullah lideri Naim Qasim verdiyi açıqlamada ABŞ-Tehran razılaşmasını İran üçün "böyük qələbə" və Livan üçün "dönüş nöqtəsi" adlandırıb.

Tramp G7 sammitindəki açıqlamasında İsrailin İranla razılaşmadan sonra 14 iyunda Beyruta hücumunu tənqid edib. O, həmçinin İsrail lideri Benyamin Netanyahu ilə telefonla danışdığını və Əhməd Şara administrasiyasının təşkilata qarşı "daha yaxşı iş gördüyünü" vurğulayaraq "Suriyanın Hizbullah məsələsini həll etməsini" təklif etdiyini bildirib.